Geboren: 16-07-1961, Heerenveen

Leven en werk

Lida Dijkstra werd op 16 juli 1962 in Heerenveen geboren. Ze groeide op in Scharsterbrug. Nadat ze haar atheneumdiploma gehaald had, ging ze naar Leiden om daar aan de Reinwardt Academie een H.B.O.-opleiding voor museummedewerkers te volgen. Daarna studeerde zij kunstgeschiedenis aan de universiteit van Leiden, in 1986 maakte ze die studie af met een scriptie over Friese ambachts- en volkskunst. Ze kwam terug naar Friesland en kreeg een baan als projectmedewerkster bij de Stichting Monument van de Maand, waar zij onder andere de verantwoordelijkheid had voor de eindredactie van de boekenserie. In 1989 werd ze conservator van het Museum Joure. Die baan heeft zij opgezegd toen ze in 1992 een dochter kreeg.

Schrijfster
Met creatief schrijven is Lida Dijkstra al begonnen toen zij op de lagere school zat. Ze stuurde verhaaltjes en tekeningen naar de kinderrubriek van de Friese Koerier, die haar bijdrage regelmatig opnam. Toen haar dochter nog klein was, begon Lida Dijkstra met een cursus creatief schrijven. Eerst in het Nederlands omdat het schrijven haar in het Fries niet gemakkelijk afging. Door schrijfcursussen bij de S.L.A.H. (Stichting Literaire Activiteiten Heerenveen) en het Fries Letterkundig Museum en Documentatiecentrum in Leeuwarden werd zij op weg geholpen om in haar moedertaal te schrijven. Vooral door docente Akky van der Veer voelde zij zich gestimuleerd. Ze volgde cursussen Fries bij de Afûk, tot en met de Afûk-akte. Zij deed dat om Fries te leren schrijven en om meer te weten te komen over Friese geschiedenis en literatuur.

In 1993 won zij met het gedicht Mûzenêsten de eerste prijs in de wedstrijd om de Gouden Pen, toen een jaarlijks S.L.A.H.-evenement. Daarna heeft ze zich vooral gericht op het schrijven voor kinderen. Haar debuut als kinderboekenschrijfster maakte zij in 1994 met Sjoerd Stiensma syn reis troch de tiid. Het boek werd goed ontvangen, zowel door haar jonge lezers als door de critici. In 1995 werd  het genomineerd voor de Simke Kloosterman-prijs (de driejaarlijkse prijs voor Friestalige jeugdliteratuur). Na haar debuut volgde er op zijn minst elk jaar een nieuw boek van Lida Dijkstra. Eerst alleen in het Fries, maar vanaf 1997 schreef ze ook in het Nederlands. Een aantal van haar kinderboeken zijn in beide talen verschenen. Dijkstra verzorgt zelf de vertaling van de ene taal naar de andere.

De boeken van Lida Dijkstra vallen op door haar creatief gebruik van de taal. Ze is niet bang voor zo nu en dan een moeilijk woord. Ze bedenkt dikwijls zelf nieuwe woorden. Dijkstra is visueel ingesteld, een schilderij of een impressie inspireren haar. Ze denkt zelf vaak in beelden. Ook haar belangstelling voor geschiedenis en de oudheid is te merken aan haar keuze voor onderwerpen. Ze heeft dat prachtig uitgewerkt in het in 2000 verschenen boek voor jongeren Wolken fan wol. Het boek is een bewerking van zes verhalen uit de Metamorfosen van Ovidius. In een dubbele raamvertelling worden de mythen van onder andere de weefster Arachne, koning Midas, Phaëton en de liefdesgeschiedenis van Orpheus en Eurydice uit de doeken gedaan. Het boek wordt niet naverteld, maar is een geheel eigen interpretatie van de verhalen, waarin de kunsthistorische achtergrond van de schrijfster in doorklinkt. In 2001 is het boek beloond met een Welpeprint (prijs voor het best verzorgde Friese kinderboek) en in 2002 is het op de IBBY-Honourlist geplaatst (The International Board on Books for Young People), dat betekent dat het kwalitatief tot de beste kinderboeken van de wereld gerekend wordt. In 2001 verscheen de Nederlandse vertaling onder de titel Wachten op Apollo. Wachten op Apollo  werd in 2002 door de Griffeljury onderscheiden met een Vlag en Wimpel. In 1998 werd De skat fan Jonker Jan genomineerd voor de Simke Kloosterman-prijs en in 2001 gebeurde datzelfde nog eens met Snotaapkes. Voor het in 2003 verschenen Mûske, myn famke werd Lida Dijkstra in 2004 beloond met die prijs. Mûske, myn famke is in diverse andere talen vertaald. In 2007 krijgt ze opnieuw de Simke Kloosterman-prijs voor Lederwyntsje, bern mei krêften.

In de dichtbundel Frou Ule, die eind 2000 uitkwam, staan naast nieuwe verzen ook anderen die eerder geplaatst werden in de tijdschriften Hjir, Trotwaer en Frysk en Frij. Centrale thema’s zijn onderwerpen uit de kunsthistorie, maar ook magie, natuurmystiek en mythologie.

Werk
(een selectie; zie ook eigen website)

Poëzie
2000: Frou Ule (Mevrouw Uil)

Kinderboeken
1994: Sjoerd Stiensma syn reis troch de tiid (Sjoerd Stiensma’s reis door de tijd)
1995: De billebiter (Billenbijter)
1996: De skat fan jonker Jan (De schat van jonker Jan)
1997: Pake past op Dideldeintsje (Opa past op Dideldeintje)
1998: Leaverikjes ( Lieverdjes) (Actieboek voor kinderen)
1999: Snotaapkes: de beste aventoeren fan Boltsje de Boer (Snotaapjes: de beste avonturen van Boltje de Boer)
2000: Wolken fan wol (Wachten op Apollo )
2002: De suertsje plysje (De watjespolitie)
2002: De aventoeren fan Boltsje de Boer (De avonturen van Boltje de Boer) (CD, verhalen uit Snotaapkes en De suertsje plysje)
2003: Dideldeintsje wol nei skoalle (Dideldeintje wil naar school)
2003: Mûske, myn famke (Muisje, mijn meisje) (Actieboek voor kinderen)
2005: Lederwyntsje: bern mei krêften (Geeske en de cirkel van drie)
2005: Tsien lytse hekskes (Tien kleine heksjes)
2006: Oekebakke boem (Rollebollebom)
2006: Skattich (Schattig)
2007: Ik bin in optocht (Eén muisje kan geen optocht zijn)
2007: Spegelspreuk  (Spiegelspreuk) (Actieboek voor kinderen) 
2008: Ik wol gjin broerke!
2009: Kiki fangt in pake
2009: De ridder fan Oei (studio F: taalmetoade Frysk)
2010: Ik hâld fan Pod
2012: Knipperke
2014: De blauwe jonge
2014: Gewoan gek op skiednis - geweldige, spannende en bysûndere ferhalen oer Fryslân (mei û.o. Erik Betten en Aart Cornelisse)
2016: Wenje yn in skilderij / Wonen in een schilderij (over de schilder Alma-Tadema)

Vertalingen / Nederlandstalig werk
1999: Gefaar foar graaf Max  (uit het Nederlands: Gevaar voor graaf Max 1997)
2001: Wachten op Apollo (vertaling van: Wolken fan wol 2000) (2e dr. 2002)
2003: Little mouse (Engelse vertaling van: Mûske myn famke 2003)
2003: Muisie, my meisie (Zuid-Afrikaanse vertaling van: Mûske myn famke 2003)
2004: Muisje mijn meisje (vertaling van: Mûske myn famke 2003)
2004: Geeske en de cirkel van drie (vgl: Lederwyntsje 2005) (2e pr. 2006)
2005: Tien kleine heksjes (vgl: Tsien lytse hekskes 2005)
2006: Rollebollebom (vgl: Oekebakke boem 2006)
2006: Schattig (vgl: Skattich 2006)
2007: Eén muisje kan geen optocht zijn (vgl: Ik bin in optocht 2007)
2007: Spiegelspreuk (vgl Spegelspreuk 2007)
2011: Verhalen voor de Vossenbroertjes
2012: Dutje
2013: De moedhoed

Proza
2009: Ik, Anna (historische roman)
2012: De nije seemearmin

Prijzen
1999: Rely Jorritsmapriis (verhaal: 'De nije seemearmin') (De nieuwe zeemeermin)
2000: Welpeprint voor Snotaapkes
2001: Welpeprint voor Wolken fan wol
2002: Vlag en Wimpel voor Wachten op Apollo
2004: De Simke Kloosterman-prijs voor Mûske, myn famke
2006: Welpeprint voor Lederwyntsje, bern mei krêften
2007: Simke Kloostermanprijs voor Lederwyntsje, bern mei krêften
2009: Rely Jorritsmapriis (verhaal 'De lytse ik')
2011: Rely Jorritsmapriis (verhaal 'De jonge dy't koraal neamd waard')
2013: Rely Jorritsmapriis (ferhaal 'Dûnsflier fan 'e duvel')
2014: Rely Jorritsmapriis (ferhaal 'Flinteraikes')

Nominaties
2010: Simke Kloostermanrpiis, Spegelspreuk
2013: Simke Kloostermanpriis, Knipperke

Meer informatie  over het werk van de schrijfster
Eigen website
Jelle van der Meulen, Friese literatuursite

© Tresoar, 26-10-2016