Geboren: 02-09-1927, Bolsward

Leven en werk

Aggie van der Meer is op 2 september 1927 geboren in Bolsward. Zij is die stad altijd trouw gebleven.

Zij heeft daar haar kinderjaren doorgebracht en op school gezeten, heeft daar gewerkt en is daar getrouwd. Aggie van der Meer was twaalf jaar toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Die omstandigheid heeft er voor gezorgd dat haar schoolopleiding niet altijd liep zoals zij dat graag wilde. Later heeft zij bij stukjes en beetjes nog verschillende opleidingen gevolgd. Zij is begonnen met een analistenopleiding, maar omdat daarin niet veel banen te vinden waren, heeft zij daarna een opleiding tot tekenlerares gevolgd. Dat heeft zij voor een deel schriftelijk gedaan omdat ze toen al een gezin met zes kinderen had. De van huis uit rooms-katholieke Van der Meer kreeg een baan als lerares tekenen aan de openbare mavo in Bolsward. Bij de katholieke mavo wilden ze haar niet in dienst nemen vanwege haar kritische houding tegenover kerk en maatschappij.

Toen Aggie haar man op doktersadvies werk buitenshuis moest zoeken, zijn zij samen iets anders begonnen: tuinontwerp en tuinaanleg. Dat was rond 1970. Hij deed de aanleg, zij het ontwerp. De daarvoor benodigde opleidingen heeft Aggie allemaal behaald.

Aggie van der Meer was actief in de vredesbeweging en was een van de initiatiefnemers van Leefbaar Friesland, een beweging die zich inzet voor de sociale verhoudingen in kerk en maatschappij en voor de biologische landbouw.

Literair werk
Van der Meer is op latere leeftijd begonnen met het schrijven van gedichten en proza. Voor de vredesbeweging en Leefbaar Friesland schreef zij al wel artikelen. Met het schrijven van literair werk begon zij toen zij stopte met haar andere activiteiten.

Het enige proza waaraan zij zich al een keer had gewaagd, was het kinderboek It kemiel fan omke Romke, dat in 1964 verscheen bij Osinga in Bolsward. Wel publiceerde zij enkele gedichten in de literaire tijdschriften Hjir en Tzum en in het digitale tijdschrift Kistwurk. Haar debuut in boekvorm De stêd, it bist, de ingel, met als ondertitel Balladeske, kwam uit in 2000 bij uitgeverij Frysk en Frij. In oktober 2004 is het, bewerkt tot toneelstuk, door toneelgroep ‘De Blaue Toer’ drie keer opgevoerd onder de titel 'Spul om de Stêd, it Bist, de Ingel', in het Marne Theater in Bolsward.

In het kader van 550 jaar stadsrechten van de stad Bolsward, schreef Aggie van der Meer, op verzoek van toneelgroep De Blaue Toer, het stuk 'Spiegelbylden, spul om Jan Brugman'. De première en opvoeringen waren in oktober 2005, weer in het Bolswarder Marne Theater.

Haar tweede dichtbundel Hân oan ‘e muorre verscheen in 2002 en in datzelfde jaar debuteerde zij met een roman, de Lytse roman fan Jon Fels. Aggie van der Meer houdt zich bezig met verschillende literaire genres. Na haar eerste dichtbundel en haar eerste roman kwam in 2004 een zogenaamde verhalenroman van haar uit, Untdekking fan ‘e wrâld, in datzelfde jaar gevolgd door de dichtbundel Wachtsjen op it daagjen. Uitgeverij Frysk en Frij publiceerde in 2005 haar tweede roman Pauwehôf. Haar Lytse roman fan Jon Fels werd in 2004 in een Nederlandse vertaling uitgebracht met de titel Kleine roman van Jon Fels.

Thema’s
De centrale thema’s in Lytse roman fan Jon Fels zijn de onderlinge relaties van de hoofdpersonen, met name die van Jon Fels met zijn moeder, haar nieuwe vriend en de pedofiel Warner Reints. Het is Van der Meer gelukt om de persoon van Warner met distantie en genuanceerd neer te zetten. Niettegenstaande het moeilijke en gevoelige onderwerp is Lytse roman fan Jon Fels geen loodzwaar boek geworden. Het taalgebruik van Van der Meer is soms poëtisch en zij maakt royaal gebruik van, symboliek met beelden uit de natuur, van de zee en van vogels.

De stijl van Aggie van der Meer is uniek. Zij is tegelijk poëtisch, kort en tot de kern. Haar taalgebruik is rijk, ze schept metaforen en beelden die verwijzen naar de bijbel, naar andere boeken, naar de natuur en naar de klassieken. Ook haar verhalenroman Untdekking fan ‘e wrâld laat een rijke denkwereld zien. In deze autobiografisch-filosofische roman geeft zij haar visie op het leven en haar wereld door middel van anekdotes, aforismen, ervaringen en gesprekken in dezelfde korte, poëtische stijl als haar vorige boeken.

Wat van haar proza kan worden gezegd, geldt ook voor haar dichtbundels. De beeldspraak is overdadig, vol met symbolen en verwijzingen naar Bijbelse motieven, maar ook naar geschiedenis en aardrijkskunde. Taalgebruik, stijl en het appelleren aan kennis van geschiedenis, bijbel en literatuur, maken de poëzie van Aggie van der Meer niet gemakkelijk toegankelijk. Wat de inhoud van haar werk betreft laat Van der Meer een wereld zien die te lijden heeft van het streven naar macht en het egoïsme van de mens.


Lijst van belangrijkste werk

Poëzie
2000: De stêd, it bist, de ingel : balladeske
2002: Hân oan 'e muorre
2004: Wachtsjen op it daagjen
2007: It bern dat oer it wetter blaast
2012: De sneinen
2014: Tei-iizje / Lok-azen (tweetalig)

Romans en novellen
2002: Lytse roman fan Jon Fels
2004: Untdekking fan 'e wrâld
2004: Kleine roman van Jon Fels (vertaling Lytse roman fan Jon Fels)
2005: Pauwehôf
2006: Oerfeart (historische familieroman)
2008: De dei dat Farah Bezaz ferdwûn
2010: Winter oan see
2012: In moaie dei yn 'e hjerst. Wa rêdt Cecilia Tan. Twee novellen
2012: Overvaart (vertaling Oerfeart)
2016: De Achttjin
2016: Ho Wu en Misty Mac 
2017: Anna

 

Overig literair proza
2016: Neiskrift [brievenboek samen met Marga Claus; 'Kadoboek' 2016]

Kinderboek
1964: It kemiel fan omke Romke

Toneel
2004: Spul om de stêd, it bist en de ingel
2005: Spegelbylden: spul om Jan Brugman
2008: De susters
2009: Loftkastielen
2010: Brulloftsgasten (tragiekomedzie)

Prijzen
2011: Piter Jellespriis voor de roman Oerfeart.

Meer over schrijfster en werk
Eigen website
Jelle van der Meulen, Friese literatuursite
Sietse de Vries, vraaggesprek  LC 15-04-2016
Brochure 10 books from Friesland 2016

© Tresoar, tekst 15-10-2007