Berne: Oranjewâld, 22-02-1969

Libben en wurk

Mei it takennen yn 2012 fan de twajierlikse literêre Rink van der Veldepriis foar syn twadde boek It dak fan dewrâld, hat Ferdinand de Jong de erkenning krigen dat er in betûft skriuwer foar in breed Frysk publyk is.
De skriuwer is boeresoan en waard grut yn Oranjewâld. Hy folge de Legere en Middelbere Lânbouskoalle. Nei syn oplieding wurke er earst in skoft as produksjemeiwurker by it suvelfabryk yn Wolvegea en letter by Koudijs yn de produksje fan feefoer. As er dêr syn nocht fan hat, set er útein as zzp-er. De Jong docht no as selsstannich behearder it ûnderhâld fan sawol de grêven as de begroeiïng fan ferskate begraafplakken yn Fryslân.
Hy wennet mei syn frou en twa dochters yn Boarnburgum.
Ferdinand de Jong hâldt sûnt 19 septimber 2010 konsekwint in eigen webloch Stikelstekker by, dêr’t er in grut tal saken yn en bûten Fryslân kritysk op folget.



Skriuwer
Syn debútroman Guozzeflecht ferskynde yn 2010 en is in spionaazjeroman-en-detektive. It boek bestiet út trije dielen, dy’t har op ferskillende plakken en yn meardere jierren (1949, 1953 en 1979) ôfspylje. Oan de ein fan it ferhaal wurde dy op in ferrassende wize mei elkoar ferbûn. Ferdinand de Jong hat dit boek skreaun mei stipe fan it projekt Skriuw fan It Skriuwersboun. Oer dy stipe seit er yn in fraachpetear mei Hedwig Terpstra fan Ensafh (ûnder de titel We moattegrutsk op it Frysk wêze!): ‘Foar begjinnende skriuwers is soks echt hiel goed en nuttich. Je leare der in soad fan en by it twadde boek ha je dêr profyt fan.’

Oer syn twadde boek It dak fan de wrâld wurdt yn it sjueryrapport fan de Rink van der Veldepriis it folgjende sein. ‘It winnende boek is sadanich flot skreaun, dat wy tinke dat it gaadlik is foar in breed publyk. It is ek leechdrompelich en dat is wichtich foar jonge en nije Frysklêzers. It boek is spannend en nimt de lêzer mei, oan de ein ta. De opbou is nijsgjirrich, de berchtochten dy’t yn it boek makke wurde binne tige byldzjend beskreaun.’ Opbouwende krityk wie der fan de sjuery oer de intime sênes, dy’t troch de skriuwer wolris wat knoffelich werjûn waarden. Mar al mei al: literêr Frysk proaza foar in breed publyk. Dat is it sjenre dat De Jong sels ek graach lêst. Hy is dan ek in grut leafhawwer fan it wurk fan Rink van der Velde (njonken de boeken fan Hylke Speerstra en Durk van der Ploeg), hat hast alle boeken fan Van der Velde yn ’e kast stean en de personaazjes út syn eigen boeken ha wol gauris oerienkomsten mei dy fan Van der Velde: net al te autoriteitsgefoelich, faak wat ûnder en boppe de wet en gauris in bytsje bûten it wenstige.
Yn earderneamd fraachpetear mei Hedwig Terpstra seit De Jong oer syn skriuwen: ‘Ik skriuw eins allinnich winters; simmers as ik it ûnderhâld op de begraafplakken doch tink ik wol nei oer wat ik skriuwe wol en betink ik ek ferhalen. Ik haw no trije boeken yn trije jier útjûn, mar ik wit noch net oft ik dat de kommende jierren sa folhâld.’

De earste oanset ta syn tredde boek De lêste trúk hat De Jong hiel tapaslik skreaun yn it arkje fan Rink van der Velde by de Feanhoop. Hy bliuwt mei dy roman op it paad fan de misdied. Besprekker Doeke Sijens fynt it ferhaal ‘op in betûfte wize ta in kreas ein brocht’ en skriuwt yn syn besprek foar de Ljouwerter Krante: ‘It nije boek fan Ferdinand de Jong sil ferromming jaan oan dejingen dy’t miene dat de Fryske literatuer tsjintwurdich allinne noch bestiet út geef en dreech skreaune boeken fan âlde skriuwers.’

Bibliografy

Proaza
2010: Guozzeflecht
2011: It dak fan de wrâld
2012: De lêste trúk
2014: Bedoarne hannel
2015: De Nova Scotia staazje

Prizen
2012: Rink van der Veldepriis foar It dak fan de wrâld

Mear oer de skriuwer
Hedwig Terpstra, Ensafh 14-09-2012
Eigen Bloch Stikelstekker

 
© Tresoar, 05-07-2010 / by de tiid brocht 13-02-2013